Η θεωρία της κοινωνικής επιχείρησης

Η θεωρία της κοινωνικής επιχείρησης αναδείχθηκε σε αυτοτελές ερευνητικό πεδίο στα τέλη του 20ού αιώνα, στη διασταύρωση του μη κερδοσκοπικού τομέα και της λογικής της αγοράς. Η παρούσα σύνοψη παρουσιάζει τον πυρήνα του μοντέλου: πώς μπορεί ένας οργανισμός να είναι ταυτόχρονα οικονομικά βιώσιμος και κοινωνικά χρήσιμος.

1. Επιχειρηματικά μέσα, κοινωνικός σκοπός

Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η ιδέα ότι η οικονομική δραστηριότητα δεν είναι αποκλειστικά κερδοσκοπική, αλλά μπορεί να στοχεύει και στη δημιουργία κοινωνικής αξίας. Σύμφωνα με αυτήν, οι κοινωνικές επιχειρήσεις είναι οργανισμοί που ανταποκρίνονται σε κοινοτικά ή κοινωνικά προβλήματα με επιχειρηματικά μέσα και διοχετεύουν τα έσοδά τους στην υλοποίηση των κοινωνικών τους στόχων.

2. Η διπλή δημιουργία αξίας

Σε θεωρητικό επίπεδο, το μοντέλο στηρίζεται στην έννοια της «διπλής δημιουργίας αξίας»: οι κοινωνικές επιχειρήσεις επιδιώκουν να είναι ταυτόχρονα οικονομικά βιώσιμες και κοινωνικά χρήσιμες. Σύμφωνα με την έρευνα, η ουσία της κοινωνικής επιχείρησης δεν έγκειται απλώς στο επιχειρηματικό μοντέλο, αλλά στην ηθική και κοινοτική συνείδηση αποστολής, που αποτελεί την κινητήρια δύναμη της καινοτομίας.

3. Ένας πυλώνας της «social impact economy»

Η έννοια είναι ιδιαίτερα ισχυρή για την ερμηνεία εκείνων των κοινοτικών πρωτοβουλιών όπου το κλειδί της βιωσιμότητας είναι η ενσωμάτωση της οικονομικής αυτονομίας και της κοινωνικής ευθύνης. Δεν είναι τυχαίο ότι, και στις πολιτικές καινοτομίας της ΕΕ και του ΟΟΣΑ, οι κοινωνικές επιχειρήσεις έχουν γίνει ένας από τους θεμελιώδεις πυλώνες της «social impact economy».