Πυκνότητα και μικτή χρήση

Το πρώτο χαρακτηριστικό της συμπαγούς πόλης είναι ο πυκνός, πολυλειτουργικός αστικός ιστός. Η πυκνότητα ωστόσο δεν είναι αυτοσκοπός και δεν ταυτίζεται με τον συνωστισμό — το ουσιώδες είναι να βρίσκονται οι λειτουργίες κοντά η μία στην άλλη, ώστε να μειώνεται η καθημερινή ανάγκη μετακίνησης.

1.Τα πέντε πλεονεκτήματα της πυκνότητας

Τα πλεονεκτήματα της υψηλότερης πυκνότητας συνηθίζεται να κατατάσσονται σε πέντε ομάδες. Από περιβαλλοντική άποψη χρησιμοποιείται λιγότερη γη, ώστε να μένει περισσότερη για φυσικές ή γεωργικές εκτάσεις, και μειώνεται η ρυπογόνος επιβάρυνση από τη χρήση αυτοκινήτου. Από συγκοινωνιακή άποψη οι μετακινήσεις γίνονται συντομότερες, υπάρχει λιγότερη συμφόρηση, ενώ οι δημόσιες συγκοινωνίες λειτουργούν αποδοτικότερα και οικονομικότερα. Σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο διευκολύνει την εγκατάσταση υπηρεσιών — π.χ. εκπαίδευση, υγεία, πολιτισμός — και στηρίζει την κινητικότητα των πιο ευάλωτων ομάδων (π.χ. ηλικιωμένοι, παιδιά, κοινωνικά στρώματα χαμηλότερου εισοδήματος).

Ως προς τη φυσική υποδομή και τη μορφή της πόλης, οι οικονομίες κλίμακας επιτρέπουν καλύτερης ποιότητας δόμηση και πιο ποικίλο περιβάλλον, ενώ οικονομικά μειώνει το κόστος κατασκευής και συντήρησης — ιδίως όταν η πυκνότητα συνοδεύεται από αποδοτικές δημόσιες συγκοινωνίες.

2.Πυκνότητα, αλλά όχι συνωστισμός

Για την επίτευξη της επιθυμητής πυκνότητας αξίζει να καθορίζονται ελάχιστες και μέγιστες τιμές: η ελάχιστη ορίζει το κατώτερο όριο μιας πιο συμπαγούς πόλης, ενώ η μέγιστη εμποδίζει την πυκνότητα να μετατραπεί σε συνωστισμό. Γι' αυτές δεν υπάρχει καθολικός αριθμός — η αντίληψη της πυκνότητας διαφέρει από περιοχή σε περιοχή και από κουλτούρα σε κουλτούρα, γι' αυτό και είναι σημαντική η προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες.

3.Η δύναμη της μικτής χρήσης γης

Πέρα από την υψηλότερη πυκνότητα, η μικτή χρήση γης είναι ο άλλος βασικός παράγοντας για τον αστικό ιστό. Οι μονολειτουργικές περιοχές αυξάνουν τον αριθμό και το μήκος των μετακινήσεων, επειδή οι λειτουργίες κατοικίας, εργασίας, ψυχαγωγίας και οι άλλες αναπόφευκτα απομακρύνονται μεταξύ τους. Η συμπαγής πόλη δεν σκέφτεται με όρους χωριστών οικιστικών ζωνών, γραφειακών περιοχών και εμπορικών κέντρων, αλλά με όρους ενοτήτων όπου οι λειτουργίες αυτές εμφανίζονται μεικτά, σε απόσταση προσβάσιμη με τα πόδια.

Χάρη στην ταχύτητα και την άνεση των αυτοκινήτων, μπορούμε να διανύουμε μεγαλύτερες αποστάσεις στην ίδια μονάδα χρόνου. Γι' αυτό, όταν σε μια περιοχή κυριαρχεί η χρήση του αυτοκινήτου, οι προορισμοί συγκεντρώνονται σε σημεία στον χώρο και απομακρύνονται από τους κατοίκους, ώστε τελικά χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να τους φτάσει κανείς, γεγονός που αποτελεί ιδιαίτερα μεγάλο μειονέκτημα για όσους δεν διαθέτουν αυτοκίνητο. Με ένα αποδοτικό σύστημα μεταφορών και μικτή χρήση γης, ωστόσο, οι καθημερινοί προορισμοί γίνονται εύκολα προσβάσιμοι με βιώσιμους τρόπους μετακίνησης.